轉載自【大學台文課本】
林繼雄 著
育德文教基金會
台南市東安路50號4F之14
Tel: (06) 237-7958
【解說】
註解用的音標【聲母】
ㄅ p ㄆ Ph B B ㄇ M
ㄉ T ㄊ Th ㄌ L ㄋ N
ㄍ K ㄎ Kh G G ㄏ H
ㄗ Z ㄘ Zh ㄙ S
ㄐ C ㄑ Ch J J ㄒ S
國語中所沒有的聲母--B,G,J
B (例) 無B 無B人ㄌ 美B國ㄍ
G (例) 我G 外G口ㄎ 外G面B
J (例) 熱J 日J本ㄅ 如J果ㄍ
台語特別的說法
gau ∼( = 做得好, 做得厲害, 馬上就∼)
gau 早 (zar), gau 讀冊 (thagzheq), gau 走 (zao),
gau 講話 (kofng'oe), gau 大漢 (toaxhaxn),
gau 變猴弄(pvix-kaulang), gau 受氣 (siuxkhix)
ciahniq ∼( = 這麼地,如此地)
ciahniq 早 (zar), ciahniq 好 (hor), ciahniq 美 (suie),
ciahniq 大漢 (toaxhaxn), ciahniq 無簡單(boo-kafntafn)
*(一般使用"很cvia∼","真cin∼)
cvia好(hor), cvia美(suie), cin好(hor),
afnny(=這樣子,這麼說來)
是 (si)afnny, 若是 (naxsi)afnny, afnny 講 (korng),
afnny 做 (zox), afnny 就好 (ciu hor),
何位 (tofui)(= 哪裡, 什麼地方)
要去何位?(boeq khix tofui), 在何位?(ti tofui),
行 (kviaa)(= 行走 )
先行 (sienkviaa), 慢慢行 (baxnban kviaa), 行路 (kviaa-lo),
kyn 行 (kviaa) (快走),
走 (zao)(= 跑步, 離開)
先走 (sienzao)(先離開), 走頭前 (zao-thauzeeng),
kyn 走 (zao) (快跑掉)
**wufidata註: 好(hor)、無(boo)、做(zox)、何(to)、要(boeq)、
稍 (sior) 中間的"o" 原文是"o"上加"\",聲讀如台語"蠔"字,
下文打成 �
會話中的慣用句子
稍 (sior) ∼ leq naxtvia (=不過是做做罷了)
稍散步 (sior safnpo)leq naxtvia
稍講 (sior korng)leq naxtvia
稍看看 (sior khvoarkhvoax)leq naxtia
....啦 (laq)(..了 ) ∼
食飽啦 (ciaqpar laq)
做好啦 (zorhor laq)
睏醒啦 (khurnchvie laq)
來啦 (laai laq)
....leq?(.. 呢?) 你 (lie)leq? 囝仔 (gyn'ar)leq?
【解說】
對等的兩種英文字 --- 大寫字(用在文首)與小寫字(一般用)
[中式][英式] Y A a B B b ㄐ C c ㄑ Ch ch
ㄝ E e G G g ㄏ H h 一 I i J J j
ㄍ K k ㄎ Kh kh ㄌ L l ㄇ M m ㄋ N n
ㄛ O o ㄜ φ � ㄅ P p ㄆ Ph ph T S s
ㄉ T t ㄊ Th th ㄨ U u ㄗ Z z ㄘ Zh zh
英文字母之組合
<複母音> ai au ia i� iu
oa oe � e iau oai
<後母音> am an ang im in
iam ien iang un eng
ong oan m ng
<子音連單母音> ba bi bu be bo b
ga gi gu ge go g
ha hi hu he ho h
ka ki ku ke ko k
kha khi khu khe kho kh
la li lu le lo l
�
(也請練習 m∼,n∼,p∼,ph∼,s∼,t∼,th∼,z∼,zh∼等)
<子音連複母音或後鼻母音>(例)hai hau ham han hang
hia hi� hiu him hin
hiam hiang hien hiong hun
hoa hoe hoai hong hoan
<高低促音>(例)tah taq tak tag
tat tad tap tab
較難說出來的台語話音 ( 一 )
鼻音: 英文式拼字中的 v 字,使聲音推上鼻腔,而形成鼻音。如
kviaa 行路 kvialo 先行 sienkviaa
cviaa 很美 cviasuie 很好 cviah� r 很乖 cviakoay
kviaf (恐怕) kvia'ar (骯髒) kvialaang (不怕) mxkviaf
sviu 想要 sviuxb� eq 想來想去 sviuxlaai-sviuxkhix
異乎國語音的,漢字的台語最平常發音 -- 語音:
一些漢字在台語中的最常用說法與國語音有很大差異。 如:
行 kviaa 很 cviaa 美 suie 驚 kviaf 的 ee 若 na
請 chviar 須 t� h=ti� h 等。
其實,這些都是原來不該使用漢字的「口語」音,最好採用英文式拼字
(羅馬字) 來寫出。
會話中的慣用句子
∼+ b� e?(做了麼?) 食飽未? Ciaqpar+b� e 做好未? z� rhφr+b� e
睏醒未? khurnchvie+b� e 來未? laai+b� e? .... hvox? (.. 可不是麼?)
cvia 好 h� r hvox? 在彼 ti hiaf hvox?
台灣人的姓氏及叫法 (一)
王 Oong 王先生 (Oong+Siensvy) 王的 (Oong+ee)
Ong ∼王太太 (Ong'Taethaix) 王小姐 (Ong'Si� fciar)
劉 Laau 劉先生 (Laau+Siensvy) 劉的 (Laau+ee)
Lau ∼劉太太 (Lau'Taethaix) 劉小姐 (Lau'Si� fciar)
吳 Goo 吳先生 (Goo+siensvy) 吳的 (Goo+ee)
Go ∼吳太太 (Go'Thaethaix) 吳小姐 (Go'Si� fciar)
陳 Taan 陳先生 (Taan+Siensvy) 陳的 (Taan+ee)
Tan ∼陳太太 (Tan'Thaethaix) 陳小姐 (Tan'Si� fciar)
林 Liim 林先生 (Liim+Siensvy) 林的 (Liim+ee)
Lim ∼林太太 (Lim'Thaethaix) 林小姐 (Lim'Si� fciar)
洪 Aang 洪先生 (Aang+Siensvy) 洪的 (Aang+ee)
Ang ∼洪太太 (Ang'Thaethaix) 洪小姐 (Ang'Si� fciar)
楊 vIuu 楊先生 (vIuu+Siensvy) 楊的 (vIuu+ee)
vIu ∼楊太太 (vIu'Thaethaix) 楊小姐 (vIu'Si� fciar)
胡 Oo 胡先生 (Oo+Siensvy) 胡的 (Oo+ee)
O ∼ 胡太太 (O'Thaethaix) 胡小姐 (O'Si� fciar)
盧 Loo 盧先生 (Loo+Siensvy) 盧的 (Loo+ee)
Lo∼ 盧太太 (Lo'Thaethaix) 盧小姐 (Lo'Si� fciar)
馮 Paang 馮先生 (Paang+Siensvy) 馮的 (Paang+ee)
Pang ∼馮太太 (Pang'Thaethaix) 馮小姐 (Pang'Si� fciar)